การสื่อสารของคนเรา มีด้วยกัน 4 ขั้นตอน คือ การฟัง พูด อ่าน และการเขียน โดยมนุษย์แต่ละคนกว่าจะเขียนหนังสือเป็นได้ ย่อมเริ่มต้นด้วยการฟัง เมื่อฟังแล้วจึงหัดพูดตามสิ่งที่ตนเองได้ยินมา และเมื่อพูดได้แล้ว ต่อไปก็จะเป็นฝึกอ่านข้อความต่างๆ และนำมาฝึกเขียนให้คล่องและใช้สื่อสารกัน
การอ่านนับเป็นสิ่งที่สำคัญยิ่งสำหรับมนุษย์ทุกคน ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มคนในอายุ และเพศใดก็ตาม ย่อมมีความจำเป็นที่จะต้องอ่านเพื่อหาความรู้หรือเพื่อความบันเทิงตามแต่ตนเองต้องการ ประสิทธิภาพของการที่จะอ่านในเรื่องราวนั้นๆ ได้ดี ผู้อ่านต้องมีพื้นฐานความรู้ในเรื่องนั้นๆ มาบ้างเล็กน้อย เพื่อความเข้าใจที่ง่ายขึ้น ในกรณีที่เรื่องราวที่อ่านมีความซับซ้อนหลายขั้นตอน
สำหรับการที่จะกระตุ้นให้ผู้อ่านสนใจในการอ่านหนังสือมากขึ้นนั้น นับเป็นสิ่งที่นักเขียนหลายคนต้องนำมาเป็นประเด็นหลักในการที่จะเขียนหนังสือสักหนึ่งเล่ม การที่จะทำให้งานเขียนเป็นที่น่าสนใจ จะต้องคำนึงถึงเพศและวัยของผู้อ่านเป็นสำคัญ เช่น ในกรณีที่ผู้อ่านเป็นวัยรุ่น หนังสือหรืองานเขียนที่จะสื่อให้ผู้อ่านได้รับควรเป็นเรื่องราวที่ทันสมัย เหมาะสมกับวัยของวัยรุ่น
จากการที่ได้อ่านหนังสือมาหลายประเภทนั้น ทำให้ได้ทราบว่า การที่จะทำให้หนังสือเป็นที่สนใจของผู้อ่าน จะต้องมีเนื้อหาที่ทันสมัยตลอดเวลา อย่างเช่น หนังสือพิมพ์ โดยจะสังเกตได้ว่า เป็นสิ่งพิมพ์ที่มีการผลิตออกมารายวัน และสามารถทำยอดขายได้เป็นอย่างดี ในหนึ่งฉบับมีการรวบรวมเรื่องราวและงานเขียนทุกประเภท เพื่อตอบสนองความต้องการของกลุ่มคนทุกเพศทุกวัย
สำหรับการอ่านของวัยรุ่นไทยในปัจจุบันนี้มีแนวโน้มไปในทางที่ดี แต่จะสังเกตได้ว่า เรื่องราวที่วัยรุ่น ซึ่งเป็นประชากรกลุ่มใหญ่อ่านนั้น จะเน้นไปเพื่อความบันเทิงเสียเป็นส่วนมาก โดยเฉพาะนิตยสารความสวยความงาม หรือเรื่องราวของดารานักแสดงที่ตนชื่นชอบ ส่วนการอ่านหนังสือวิชาการจะไปตกอยู่ที่กลุ่มประชากรวัยทำงาน ที่ต้องการข้อมูลเพื่อประกอบการตัดสินใจทางธุรกิจเสียเป็นส่วนมาก
ปัจจุบันกระแสพ็อกเก็ตบุ๊คกำลังมาแรง โดยเฉพาะดารานักแสดงที่เขียนหนังสือออกมาจำหน่ายมีแนวโน้มมากยิ่งขึ้น มีส่วนกระตุ้นการอ่านของผู้ที่ต้องการรู้เรื่องราว ประวัติของดาราคนนั้นๆ เนื้อหาส่วนใหญ่เป็นไปในทางบันเทิงคดี อาจจะมีบ้างที่มีการเขียนเพื่อเป็นการถ่ายทอดประสบการณ์ให้กับผู้อ่านได้รับทราบและหาวิธีป้องกัน
สำหรับงานเขียนในเชิงสารคดีก็เป็นที่นิยมเช่นกันในหมู่ผู้ที่รักในการผจญภัยผ่านตัวหนังสือ ด้วยภาพประกอบที่มีสีสันสวยงาม และเนื้อหาน่าติดตามตลอดทั้งเล่ม นิตยสารสารคดีที่เก่าแก่และอยู่คู่นักอ่านมายาวนานคือ อนุสาร อสท. เป็นสารคดีเชิงท่องเที่ยว ที่การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยจัดทำขึ้น เพื่อนำเสนอเรื่องราวการท่องเที่ยวไปในสถานที่ต่างๆ และเทศกาลท่องเที่ยวทุกท้องถิ่นของประเทศไทย
การที่ได้อ่านอนุสาร อสท. มาเป็นเวลานาน ทำให้ได้รับประโยชน์เป็นอย่างมาก แม้จะเป็นเพียงการอ่านจากตัวหนังสือและชมภาพประกอบเพียงเท่านั้น แต่นับว่าเจ้าของบทความแต่ละบทความสามารถถ่ายทอดบรรยากาศในสถานที่ต่างๆ ที่นำมาเขียนได้เป็นอย่างดี เปรียบเสมือนได้เดินทางไปท่องเที่ยวตามสถานที่ท่องเที่ยวนั้นจริงๆ
การอ่านสามารถเป็นได้หลายลักษณะ ไม่ว่าจะเป็นการอ่านเพื่อศึกษาหาความรู้ อ่านเพื่อความบันเทิง หรืออ่านเพื่อฆ่าเวลา
แต่อย่างไรก็ดี การอ่านหนังสือก็เป็นสิ่งที่มีประโยชน์ แม้จะเป็นการอ่านเพียงช่วงเวลาสั้นๆ แต่ผู้อ่านสามารถได้รับความรู้จากเรื่องราวที่อ่านได้ไม่มากก็น้อย การที่จะกระตุ้นให้ผู้คนหันมาอ่านหนังสือจำเป็นต้องเกิดจากความร่วมมือของหลายฝ่าย เพื่อร่วมสร้างวัฒนธรรมการอ่านที่ดีให้แก่เยาวชนไทย ให้เป็นผู้มีความรอบรู้จากการอ่าน และสามารถนำเอาเรื่องราวที่อ่านไปเป็นประสบการณ์ในอนาคตของตนเองได้
และเป้าหมายของการอ่านที่พึงประสงค์ที่สุด คือการนำเอาความรู้จากการอ่านมาประยุกต์และปรับปรุงเพื่อการพัฒนาประเทศให้มีความเจริญและมั่นคงสืบไป
................................................
อันนี้ของผมเป็นตอนที่ยังไม่แก้นะครับ
จะให้ดูต้นฉบับจริงๆครั้งแรกครับ พิมพ์ไปคิดไป(อีกตามเคย)
บทความส่งเข้าร่วมโครงการเขียนเป็นเล่มฯ ปี ๔๙
โดย สุรชัย น้อยคำเมือง กลุ่มหนังสือภาพสำหรับเด็ก